NHẠC SĨ NGUYỄN VĂN TÝ VỚI MÙA XUÂN
Dương Đức
Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý là người nổi tiếng, ông là cây đại thụ trong nền âm nhạc Việt Nam. Nhắc đến nhạc sỹ Nguyến Văn Tý là công chúng cả nước biết đến và yêu mến ông, đặc biệt nhiều thế hệ công chúng Hưng Yên rất yêu thích bài “Tiếng chim hót trên cánh đồng đay”. Bài hát ông đã viết trong dịp về thực tế ở Hưng Yên những năm đầu thập kỷ 60 của thế kỷ XX. Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý viết khỏe, đều tay, đa dạng về nội dung và đề tài. Ngoài khí nhạc, mảng ca khúc ông viết cho cả người lớn và thiếu nhi đã được cả nước biết đến như bài: “Dáng đứng Bến Tre”, “Mẹ yêu con”, “Bài ca năm tấn”, “Em đi làm tín dụng”, “Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh”, “Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa”, “Bài ca phụ nữ Việt Nam”… Về ca khúc thiếu nhi, ông viết khá nhiều, đặc biệt bài hát “Màu áo chú bộ đội” của ông đã được thiếu nhi cả nước yêu thích và ca biểu diễn trong các hoạt đông âm nhạc của nhà trường, các hội thi, hội diễn, liên hoan “Giai điệu tuổi hồng”… Những ca khúc của nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý về tiêu đề đại đa số được ông đặt một cách cụ thể, rõ ràng, bao quát được nội dung, không cầu kỳ song giai điệu âm nhạc lại rất uyển chuyển ngọt ngào, thiết tha, mang âm hưởng dân gian, giàu bản sắc dân tộc. Ca từ trong các ca khúc của ông mang tính khúc triết, trong sáng gần gũi với công chúng, dễ thuộc, dễ hát nên được mọi người yêu thích và thường xuyên được các nghệ sỹ, ca sĩ sử dụng biểu diễn trên sân khấu trong các hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp trong và ngoài nước, phong trào âm nhạc không chuyên ở các địa phương.
Nhạc sỹ Ngyễn Văn Tý là một trong những nhạc sỹ tiêu biểu thời tiền chiến, ông đã cho ra đời một tình khúc bất hủ “Dư âm”. Bài hát được ông viết vào năm 1950, trong một đêm buồn, tác phẩm thể hiện nỗi lòng của ông khi ông yêu một cô gái 16 tuổi mà gia đình cô gái ngăn cấm vì em còn nhỏ tuổi. Nhạc phẩm này được đánh giá là một trong những tình khúc tiêu biểu nhất của nền tân nhạc Việt Nam gắn liền với sự nghiệp sáng tác của ông. Tác phẩm “Dư âm” đã được Nhà xuất bản Lúa Vàng ấn hành vào năm 1952, bài hát nhanh chóng được khán thính giả cả nước biết đến. Nhạc phẩm “Dư âm” đã được rất nhiều nghệ sỹ, ca sỹ nổi tiếng như: Khánh Ly, Ánh Tuyết, Tuấn Ngọc, Quang Dũng, Bằng Kiều…trình bày và đã để lại những dư âm đẹp trong công chúng yêu âm nhạc.
Ngoài các chủ đề âm nhạc viết về tình yêu quê hương đất nước, viết cho thiếu nhi, viết về ngành nghề của ông, thì mùa xuân cũng là một chủ đề mà nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý trăn trở, tìm tòi nội dung để viết. Ông yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc đời đã tạo cho ông những niềm vui, những thăng hoa trong âm nhạc, để ông viết nên những bài ca dâng đời. Mùa xuân mùa của tình yêu, mùa của sự sinh sôi nảy nở, mùa của tuổi trẻ, tuổi thơ đầy ước mơ khát vọng, mùa xuân đã là chất xúc tác để ông viết nên những tác phẩm âm nhạc để đời. Khác với những nhạc sĩ cùng thời, mùa xuân trong tâm hồn ông là sự mong mỏi, đợi chờ, hướng tới tương lai của đất nước, những cảm xúc về mùa xuân đã rung ngân trong ông và ca khúc “Mùa xuân cô đi nuôi dạy trẻ” đã được hình thành và ra đời. Tác phẩm được viết ở giọng Xi thứ (H moll) với tiết tấu, giai điệu, thủ pháp Sanh Cốp, tác giả đã tạo nên sự tươi vui, rộn ràng, trong sáng của ngày xuân với nội dung ca từ gần gũi, trong sáng, bình dị: “Mùa xuân ai đi hái hoa mà em đi nuôi dạy trẻ? Sao em muốn đàn em mau khỏe, sao em muốn đàn em mau ngoan, hay bởi vì em quá yêu thương những đôi môi đỏ, những đôi má tròn. Em yêu từng đôi mắt sáng, long lanh như những giọt sương. Em yêu từng đôi mắt sáng, long lanh như những giọt sương”... Ca khúc “Mùa xuân cô đi nuôi dạy trẻ” của nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý không phải là một mùa xuân đơn thuần về thời gian, không gian của thiên nhiên đất trời. Nội dung ca từ trong tác phẩm đã phản ánh sự tươi đẹp của cuộc đời, của tuổi trẻ dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, ca ngợi về tình yêu thương, trách nhiệm, nghĩa vụ của con người trong cuộc sống và lao động. “Mùa xuân cô đi nuôi dạy trẻ” như một sự tôn vinh về sự nghiệp trồng người, nghề của những “Kỹ sư tâm hồn”… Với ông sự yêu thương, bao dung, chia sẻ cho đi là còn mãi, nó sẽ làm cho cuộc đời mỗi chúng ta tươi đẹp và ý nghĩa hơn.
